Sakarya'da yaşayan bir kişinin satın aldığı araçta kilometrenin düşürüldüğü, gizlenen bir hasarın bulunduğu, sıfır araçta boya tespit edildiği ya da galeriden alınan araçta kısa sürede ciddi bir arıza ortaya çıktığı anlaşıldığında, akla gelen ilk sorular genellikle usule ilişkindir: Hangi kuruma başvurulmalı, dava hangi mahkemede açılmalı, araç başka bir ilden alınmışsa ne olur?
Bu yazıda Sakarya'da ayıplı araç uyuşmazlıklarında izlenecek yolları; tüketici hakem heyeti, zorunlu arabuluculuk ve tüketici mahkemesi aşamaları ile görev ve yetki kuralları çerçevesinde açıklıyoruz.
Bir aracın ayıplı sayılması için; satıcının bildirdiği veya ilanda yer alan nitelikleri taşımaması ya da değerini veya kullanım amacını azaltan eksiklikler içermesi gerekir. Tüketici işlemlerinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK), diğer satışlarda ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) uygulanır.
Ayıplı araç uyuşmazlıklarında en sık karşılaşılan durumlar şunlardır:
Ayıp tespit edildiğinde alıcı; sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değişim haklarından birini kullanabilir ve şartları varsa tazminat talep edebilir (TKHK m. 11; TBK m. 227).
Başvurulacak merci, öncelikle aracın kimden alındığına ve uyuşmazlığın parasal değerine göre belirlenir.
TKHK m. 68 uyarınca, değeri yıllık olarak belirlenen parasal sınırın altında kalan tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre bu sınır 2026 yılı için 186.000 TL'dir. Bu tutarın altındaki uyuşmazlıklarda doğrudan dava açılamaz; bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklar için ise hakem heyetine başvuru yapılamaz.
Tüketici hakem heyetleri illerde Ticaret İl Müdürlükleri, ilçelerde ise kaymakamlıklar bünyesinde faaliyet gösterir. Başvuru, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılabilir. Sakarya'da yaşayan bir tüketici, bu nedenle Sakarya'daki hakem heyetine başvurabilir. Heyeti bulunmayan ilçeler için Bakanlıkça belirlenen heyet yetkilidir.
Başvuru; şahsen, posta yoluyla veya e-Devlet üzerinden Tüketici Şikâyeti Uygulaması (TÜBİS) aracılığıyla yapılabilir. Ayrıntılı bilgi, Ticaret Bakanlığının Tüketici Hakem Heyetlerine İlişkin Bilgilendirme Metni'nde yer almaktadır.
Araç bedellerinin büyük çoğunluğu hakem heyeti sınırının üzerinde kaldığından, ayıplı araç uyuşmazlıklarının önemli bir kısmı arabuluculuk aşamasından geçer. TKHK m. 73/A uyarınca, tüketici mahkemesinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Başvuru, dava açılacak yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Sakarya'da açılacak davalar için bu başvuru, Sakarya Adliyesi bünyesindeki arabuluculuk bürosuna yapılır.
Arabuluculuk görüşmeleri, uyuşmazlığın dava açılmadan çözülmesi için önemli bir fırsattır. Bu aşamada talebin hukuki dayanakları, teknik raporlar ve aracın piyasa değerine ilişkin veriler hazırlıklı olarak sunulmalıdır. Anlaşma sağlanırsa düzenlenen anlaşma belgesi, kanuni şartları taşıması hâlinde ilam niteliğinde belge hükmündedir.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamaması hâlinde dava, tüketici mahkemesinde açılır (TKHK m. 73/1). Sakarya'da tüketici davalarına Sakarya Tüketici Mahkemesi bakmaktadır. Adalet Bakanlığı verilerine göre bu mahkeme, Sakarya Adliyesi'nin Adapazarı 15 Temmuz Camili Mahallesi'ndeki Ek Hizmet Binası'nda bulunmaktadır.
Tüketici mahkemesi bulunmayan ilçe adliyelerinde tüketici davalarına asliye hukuk mahkemeleri bakar. Tüketiciler tarafından tüketici mahkemelerinde açılan davalar harçtan muaftır (TKHK m. 73/2).
Aracın galeri aracılığı olmaksızın doğrudan bir şahıstan satın alındığı durumlarda uyuşmazlık tüketici uyuşmazlığı değildir. Bu hâlde TBK hükümleri uygulanır ve dava genel mahkemelerde görülür. Alıcının, aracı teslim aldıktan sonra imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmesi ve olağan incelemeyle fark edilemeyen gizli ayıpları ortaya çıkar çıkmaz satıcıya bildirmesi gerekir (TBK m. 223).
Aracın bir şirket veya tacir tarafından ticari işletmesi için alınması hâlinde, uyuşmazlık ticari nitelik kazanabilir. Bu durumda ayıp ihbarı için Türk Ticaret Kanunu'ndaki kısa süreler (açık ayıplarda iki gün, açıkça belli olmayan ayıplarda sekiz gün) uygulanır (TTK m. 23). Sakarya'da ticari davalara Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi bakmaktadır; konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m. 5/A).
Evet. Uygulamada Sakarya'da yaşayan pek çok kişi, aracı İstanbul, Kocaeli, Bursa veya Ankara gibi illerdeki galeri ve bayilerden satın almaktadır. TKHK m. 73/5'e göre tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir. Dolayısıyla Sakarya'da yerleşik bir tüketici, satıcının başka bir ilde bulunmasına rağmen davayı Sakarya Tüketici Mahkemesi'nde açabilir.
Aynı kolaylık hakem heyeti başvuruları için de geçerlidir: Başvuru, tüketicinin yerleşim yerindeki hakem heyetine yapılabilir.
Ayıbın varlığı, bağımsız bir ekspertiz raporu veya yetkili servis raporu ile tespit edilmelidir. Raporun tarihli, fotoğraflı ve ayıbın niteliğini açıkça gösteren nitelikte olması önem taşır.
Aracın hasar geçmişi Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden, muayene raporları ve kilometre kayıtları ise e-Devlet'teki Araç Muayene Raporu Sorgulama hizmeti üzerinden incelenebilir.
Aracın durumunun değişmesi veya delillerin kaybolması ihtimaline karşı, dava açılmadan önce mahkeme aracılığıyla bilirkişi incelemesi içeren delil tespiti yaptırılabilir. Henüz dava açılmamışsa delil tespiti; esas hakkındaki davaya bakacak mahkemeden veya incelenecek aracın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden istenir (HMK m. 401). Araç Sakarya'da bulunuyorsa, tespit talebi Sakarya'daki mahkemelere yöneltilebilir.
Satış sözleşmesi, noter satış senedi, fatura, ödeme belgeleri, satış ilanının ekran görüntüsü, galeri tarafından verilen ekspertiz raporu ve satıcıyla yapılan tüm yazışmalar dosyaya eklenmelidir.
Ayıplı araç davalarında mahkeme, kural olarak teknik bilirkişi incelemesi yaptırır. Bilirkişi; ayıbın varlığını, teslim anında mevcut olup olmadığını, aracın ayıplı ve ayıpsız değerlerini ve talep edilen hakkın orantılılığını değerlendirir. Bilirkişi raporuna karşı süresinde ve gerekçeli itiraz yapılması, sonucu doğrudan etkiler.
Sakarya'daki ilk derece mahkemelerinin kararlarına karşı, kanuni şartları bulunduğu takdirde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna, ardından şartları varsa Yargıtay nezdinde temyiz yoluna başvurulabilir.
Sakarya Tüketici Mahkemesi, Adalet Bakanlığı verilerine göre Sakarya Adliyesi'nin Adapazarı 15 Temmuz Camili Mahallesi'ndeki Ek Hizmet Binası'nda bulunmaktadır. Güncel adres ve iletişim bilgileri için Sakarya Adliyesi internet sitesi takip edilmelidir.
Evet. Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (TKHK m. 73/5). Hakem heyeti başvurusu da yerleşim yerinizdeki heyete yapılabilir.
Bu, uyuşmazlığın değerine bağlıdır. 2026 yılı için 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvuru zorunludur; bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklarda ise dava açmadan önce arabulucuya başvurulmalıdır.
Tüketiciler tarafından tüketici mahkemelerinde açılan davalar harçtan muaftır (TKHK m. 73/2). Bununla birlikte bilirkişi ücreti gibi yargılama giderleri ve davanın reddi hâlinde karşı taraf vekâlet ücreti gibi riskler ayrıca değerlendirilmelidir.
Süre; arabuluculuk aşamasının sonucuna, mahkemenin iş yüküne, bilirkişi incelemesinin kapsamına ve kanun yollarına başvurulup başvurulmamasına göre değişir. Arabuluculukta anlaşma sağlanması hâlinde uyuşmazlık dava açılmadan sona erebilir.
Sakarya'da ayıplı araç uyuşmazlıklarında doğru merciin belirlenmesi, sürecin ilk ve en önemli adımıdır. Aracın kimden alındığı, uyuşmazlığın değeri ve tüketicinin yerleşim yeri; başvurunun hakem heyetine mi yapılacağını, arabuluculuğun zorunlu olup olmadığını ve davanın hangi mahkemede açılacağını belirler. Tüketicinin kendi yerleşim yerinde dava açabilme imkânı, aracı başka bir ilden satın alan Sakarya sakinleri için önemli bir güvencedir.
Ayıplı araç uyuşmazlıklarında sürecin genel işleyişi için Ayıplı Araç Avukatı: Ayıplı Araç Davası Nasıl Açılır? yazımızı inceleyebilirsiniz.
Lexada Hukuk ve Danışmanlık ofisi, Sakarya merkezli olarak tüm Türkiye'de ayıplı araç, kilometresi düşürülmüş araç, change araç, sıfır araçta boya ve değişen parça ile galeri garantisi uyuşmazlıklarında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermektedir. Dosyanızın değerlendirilmesi için iletişim sayfamızdan veya 0264 233 03 03 numaralı telefondan ofisimize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklıdır.