Evliliği sonlandırmaya karar vermek zor bir adımdır; süreci doğru yönetmek ise çoğu zaman uzman desteği gerektirir. Bu rehber, boşanma avukatı arayanların sıkça sorduğu soruları teknik hukuki bilgilerle yanıtlar.
Türk Medeni Kanunu'na (TMK) göre boşanma anlaşmalı veya çekişmeli olabilir. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin boşanma ve sonuçları konusunda protokolde uzlaşması ve hâkimin eşleri bizzat dinlemesi gerekir (m.166/3). Çekişmeli boşanmada ise zina, hayata kast, terk veya evlilik birliğinin temelinden sarsılması (m.166/1) gibi sebepler ileri sürülür. Dava, aile mahkemesinde; eşlerden birinin yerleşim yerinde veya son altı ay birlikte oturdukları yerde açılır (m.168). Başlamadan önce delilleri (yazışmalar, raporlar, tanıklar) toplamak ve velayet ile nafaka taleplerinizi netleştirmek önemlidir.
Boşanma davası dilekçesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119. maddesindeki unsurları taşımalıdır: mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, olayların özeti, hukuki sebepler, deliller ve talep sonucu. Dilekçede ayrıca velayet, tedbir nafakası, yoksulluk nafakası (m.175) ile maddi ve manevi tazminat (m.174) gibi fer'i talepler yer alır. Olaylar tarih sırasıyla ve delillerle desteklenerek yazılmalıdır; çelişkili anlatım davanın seyrini olumsuz etkileyebilir. Dava açıldığında hâkim, m.169 uyarınca geçici önlemleri de kendiliğinden alabilir.
Süre, dava türüne ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Belgeler eksiksizse anlaşmalı boşanma çoğunlukla tek duruşmada, birkaç hafta ila birkaç ay içinde sonuçlanır. Çekişmeli boşanmada tanık dinleme, bilirkişi ve sosyal inceleme raporu gibi aşamalar nedeniyle süre çoğu zaman bir yılı aşar; istinaf ve Yargıtay incelemesi ise süreci daha da uzatabilir. Kesin bir süre vaat etmek mümkün değildir. Aile birliği bu süreçte oldukça önemlidir.
Avukatlık ücreti, Avukatlık Kanunu m.164 uyarınca taraflarca serbestçe belirlenir; ancak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında olamaz. Tarife her yıl Resmî Gazete'de yayımlanır; güncel tutarlara oradan veya baronuzdan ulaşabilirsiniz. Ücret; davanın anlaşmalı ya da çekişmeli olmasına, dosyanın kapsamına ve sürecin uzunluğuna göre farklılaşır. Boşanma avukatı danışma ücreti de görüşmenin süresine ve kapsamına bağlıdır; ilk görüşmede ücretin neleri içerdiğini sormanız doğaldır. Harç, bilirkişi ve tebligat giderleri avukatlık ücretinden ayrıdır. Ücret ve kapsamı yazılı sözleşmeyle netleştirin. Maddi imkânı olmayanlar baronun adli yardım bürosuna başvurabilir.
Boşanma sürecindeki ilk adımlar sonucu etkileyebilir. Dosyanızı değerlendirmek için bir aile hukuku avukatından randevu alın. Görüşmeye kimliğinizi, nüfus kayıt örneğinizi, varsa delillerinizi (yazışma, rapor, banka kayıtları) ve çocuklarınıza ilişkin bilgileri getirin. Avukatın baro kaydını doğrulayın, sorularınızı çekinmeden sorun ve ücret kapsamını yazılı hâle getirin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.