Nafaka Artırım Davası Nasıl Açılır? (2026)

Nafaka Artırım Davası Nasıl Açılır? Şartlar, Artış Oranı ve Yetkili Mahkeme (2026)

Boşanma kararında çocuğunuz için bağlanan iştirak nafakası, o gün için makul bir tutardı. Aradan yıllar geçti; çocuk okula başladı, servis, kırtasiye, kurs ve sağlık giderleri arttı, kira ikiye katlandı. Ama hesabınıza yatan nafaka aynı kaldı. Sorunuz şu: "Nafakayı artırmak için ne yapmalıyım?"

Nafaka, bir kez belirlendikten sonra sabit kalmak zorunda değildir. Kanun, koşullar değiştiğinde nafakanın yeniden belirlenmesine imkân tanır. Bu yazıda nafaka artırım davasının şartlarını, mahkemenin artış oranını nasıl belirlediğini ve Sakarya'da davanın nerede açılacağını anlatıyoruz.

Kısa Cevap

İrat biçiminde ödenen yoksulluk nafakası, tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde artırılabilir (TMK m. 176/4).
Çocuk için ödenen iştirak nafakası, durumun değişmesi hâlinde istem üzerine yeniden belirlenir (TMK m. 331).
Boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 177). Sakarya'da yaşıyorsanız davayı Sakarya'da açabilirsiniz.
Mahkeme artışı belirlerken enflasyon verileri yanında tarafların gelirlerindeki değişime ve ihtiyaçların artışına bakar.
Kararda gelecek yıllar için artış belirlenmemişse, artış için yeniden dava açmak gerekir.

Nafaka Artırım Davası Nedir?

Nafaka artırım davası, daha önce mahkeme kararıyla veya anlaşmalı boşanma protokolüyle belirlenmiş nafakanın, değişen koşullara göre yükseltilmesi için açılan davadır. İki tür nafaka için açılabilir:

Yoksulluk nafakası: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşe bağlanan nafaka. Türk Medeni Kanunu'na göre tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılmasına karar verilebilir (TMK m. 176/4).
İştirak nafakası: Velayet kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılımı (TMK m. 182). Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler (TMK m. 331).

Hangi Durumlarda Nafaka Artırılır?

Mahkeme, nafakanın belirlendiği tarihten bu yana koşulların değişip değişmediğine bakar. Uygulamada artırım talebini destekleyen başlıca durumlar şunlardır:

Enflasyon nedeniyle nafakanın satın alma gücünün azalması,
Nafaka yükümlüsünün gelirinin artması (terfi, yeni iş, ek gelir, miras),
Çocuğun yaşının ilerlemesiyle okul, kurs, sağlık ve sosyal giderlerin artması,
Nafaka alacaklısının gelirinin azalması veya kira gibi zorunlu giderlerinin yükselmesi,
Çocuğun özel bakım veya tedavi gerektiren bir sağlık sorununun ortaya çıkması.

Artış oranı nasıl belirlenir?

Kanunda sabit bir artış oranı yoktur. Mahkeme hakkaniyete göre karar verir. Uygulamada enflasyon verileri önemli bir ölçüt olarak kullanılır; bu veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanır. Ancak artış yalnızca enflasyonla sınırlı değildir. Tarafların gelirlerindeki değişim, çocuğun artan ihtiyaçları ve nafaka yükümlüsünün ödeme gücü birlikte değerlendirilir. Mahkeme ayrıca nafaka yükümlüsünü, ödeme gücünü aşacak şekilde yükümlülük altına sokmamaya dikkat eder.

Her Yıl Dava Açmak Gerekir mi?

Hâkim, istem hâlinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (TMK m. 176/5; iştirak nafakası için m. 182 ve m. 330). Kararınızda böyle bir yıllık artış düzenlemesi varsa, nafaka her yıl kararda belirtilen ölçüte göre kendiliğinden artar.

Kararda yıllık artış öngörülmemişse nafaka, yeni bir dava açılmadıkça aynı kalır. Bu nedenle artırım davasında, ileriki yıllar için de bir artış ölçütü belirlenmesini talep etmek, her yıl yeniden dava açma ihtiyacını ortadan kaldırabilir.

Sakarya'da Nafaka Artırım Davası Nerede Açılır?

Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 177). Yani boşanma başka bir şehirde gerçekleşmiş olsa bile, nafaka alan taraf olarak Sakarya'da yaşıyorsanız davayı Sakarya'da açabilirsiniz.

Görevli mahkeme aile mahkemesidir. 4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi bakar (m. 2).

Davada Hangi Belgeler Sunulmalı?

Nafakaya hükmeden boşanma kararı veya protokol,
Çocuğun okul, kurs, servis, sağlık ve diğer giderlerini gösteren faturalar ve dekontlar,
Kira sözleşmesi ve zorunlu giderlerinize ilişkin belgeler,
Kendi gelirinizi gösteren bordro veya belgeler,
Karşı tarafın gelirindeki artışa ilişkin bildiğiniz bilgiler (işyeri, unvan, ek gelir).

Mahkeme, tarafların ekonomik ve sosyal durumunu ayrıca araştırabilir; tarafların gelir, mal varlığı ve kayıtları resmi kurumlardan sorulabilir.

Nafaka Artırım Davası Öncesi Kontrol Listesi

Mevcut kararınızda yıllık artış hükmü olup olmadığını kontrol ettiniz mi?
Nafakanın belirlendiği tarihten bu yana değişen koşulları somut olarak listeleyebiliyor musunuz?
Çocuğun artan giderlerini fatura ve dekontlarla belgeleyebiliyor musunuz?
Karşı tarafın gelirindeki değişime ilişkin bilgi ve belgeleriniz var mı?
Talep ettiğiniz tutar, gerçek ihtiyaç ve karşı tarafın ödeme gücüyle orantılı mı?
Gelecek yıllar için artış ölçütü belirlenmesini de talep edecek misiniz?

Sıkça Sorulan Sorular

Nafaka artırımı geriye dönük istenebilir mi?

Uygulamada artırılan nafaka, kural olarak dava tarihinden itibaren uygulanır. Bu nedenle koşullar değiştiğinde davayı geciktirmemek önemlidir.

Anlaşmalı boşanma protokolündeki nafaka da artırılabilir mi?

Evet. Protokolle belirlenen ve mahkemece onaylanan nafaka da, koşulların değişmesi hâlinde artırım davasına konu olabilir.

Çocuk 18 yaşını doldurdu, nafaka devam eder mi?

Ana ve babanın bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. Çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi sürüyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre eğitimi sona erinceye kadar bakmakla yükümlüdür (TMK m. 328). Ergin çocuğun bu durumda nafakayı kendisinin talep etmesi gerekir.

Karşı taraf nafakayı hiç ödemiyorsa ne olur?

Ödenmeyen nafaka alacakları için icra takibi başlatılabilir. Nafaka borcunun ödenmemesinin ayrıca hukuki ve cezai sonuçları bulunmaktadır. Artırım davası ile ödenmeyen nafakanın tahsili birbirinden bağımsız süreçlerdir.

Süresiz nafakaya ilişkin AYM kararı artırım davalarını etkiler mi?

Anayasa Mahkemesi'nin yoksulluk nafakasındaki "süresiz" ibaresine ilişkin iptal kararı, iştirak nafakasını değil yoksulluk nafakasını ilgilendirir ve henüz yürürlüğe girmemiştir. Ayrıntılar için Süresiz Nafaka Kaldırıldı mı? yazımıza bakabilirsiniz.

Sonuç

Nafaka, belirlendiği günün koşullarını yansıtır. Enflasyon, çocuğun büyümesi ve tarafların gelirlerindeki değişim, zamanla nafakayı ihtiyacı karşılayamaz hâle getirebilir. Kanun bu durumda nafakanın yeniden belirlenmesine imkân tanır; önemli olan değişen koşulları belgelerle ortaya koymaktır. Karşı tarafın bakış açısını görmek için Nafaka İndirimi ve Kaldırılması Davası yazımızı da okuyabilirsiniz.

Lexada Hukuk ve Danışmanlık ofisi, Serdivan/Sakarya'da boşanma ve aile hukuku alanında; nafaka artırım ve indirim davaları, velayet ve boşanma uyuşmazlıklarında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermektedir. Bilgi almak için iletişim sayfamızı kullanabilir veya 0264 233 03 03 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklıdır.