Haberlerde "süresiz nafaka kaldırıldı" başlıklarını gördünüz. Yıllardır nafaka ödüyorsanız aklınızdaki soru, "Artık ödemeyi bırakabilir miyim?" olabilir. Nafaka alıyorsanız soru tam tersidir: "Geçimimi sağladığım nafaka kesilecek mi?"
Her iki soru da anlaşılır; ancak haber başlıkları hukuki tabloyu tam yansıtmıyor. Anayasa Mahkemesi'nin kararı önemli bir değişikliğin kapısını açtı, fakat karar henüz yürürlüğe girmedi ve mevcut nafakaların akıbeti yapılacak yeni düzenlemeye bağlı. Bu yazıda kararın gerçekte neyi değiştirdiğini, neyi değiştirmediğini ve bu geçiş döneminde Sakarya'da nafaka ödeyen ve alanların nelere dikkat etmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında "süresiz olarak" nafaka isteyebileceğini düzenliyordu. Anayasa Mahkemesi bu fıkradaki "süresiz olarak" ibaresini iptal etti. Bu bilgi, Türk Medeni Kanunu'nun mevzuat.gov.tr'deki güncel metninde ilgili maddenin dipnotunda da yer almaktadır.
Burada üç noktanın altını çizmek gerekir:
Bu, en çok merak edilen sorudur ve bugün için kesin bir cevap vermek mümkün değildir. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları kural olarak geriye yürümez. Daha önce kesinleşmiş boşanma kararlarıyla bağlanan nafakaların 30 Haziran 2027'den sonra nasıl değerlendirileceği; yeni yasal düzenlemenin içeriğine, geçiş hükümlerine ve bunların yargı kararlarıyla nasıl uygulanacağına bağlı olacaktır.
Bu nedenle "süresiz nafaka kaldırıldı, artık ödemeyeceğim" yaklaşımı hukuken risklidir. Bugün yürürlükte olan kurallara göre nafaka, yalnızca kanunda sayılan durumlarda kendiliğinden kalkar veya mahkeme kararıyla kaldırılır ya da azaltılır (TMK m. 176).
Boşanma davası devam edenler veya yakın zamanda dava açmayı düşünenler için de bu karar önemlidir. 30 Haziran 2027'den sonra verilecek kararlarda nafakanın süresi, yapılacak yeni düzenlemeye göre belirlenecektir. Anlaşmalı boşanmalarda ise taraflar, nafakanın süresini ve koşullarını protokolde açıkça düzenleyebilir; hâkim bu düzenlemenin tarafların ve çocukların menfaatine uygun olup olmadığını denetler (TMK m. 166/3). Protokol hazırlarken dikkat edilecek noktalar için Anlaşmalı Boşanma Protokolü yazımıza bakabilirsiniz.
Nafakaya ilişkin davalar aile mahkemesinde görülür; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m. 2). Boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 177).
Hayır. İptal kararı 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecektir. O tarihe kadar mevcut hüküm uygulanır.
Hayır. Karar, eşler arasındaki yoksulluk nafakasına ilişkindir. Çocuk için ödenen iştirak nafakası ayrı hükümlere tabidir ve bu karardan etkilenmez.
Bu konuda kesin bir öngörüde bulunmak mümkün değildir. Yasama organının dokuz aylık süre içinde düzenleme yapması beklenmektedir. Düzenleme yapılmadığı takdirde ortaya çıkacak durum, uygulamada mahkeme kararlarıyla şekillenecektir.
Kanunda bugün de geçerli olan bir kaldırma veya indirim sebebi varsa, yeni düzenlemeyi beklemeden dava açmak mümkündür. Böyle bir sebep yoksa, yeni düzenlemenin içeriğini görmeden dava açmak sonuç doğurmayabilir. Bu karar dosyanın koşullarına göre verilmelidir.
Hayır. Yoksulluk nafakasının diğer şartları, yani yoksulluğa düşme ve kusurun daha ağır olmaması koşulu, mevcut metinde yer almaya devam etmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin kararı, Türk aile hukukunda uzun süredir tartışılan "süresiz nafaka" konusunu yeni bir döneme taşıdı. Ancak karar henüz yürürlüğe girmedi ve mevcut nafakaların akıbeti yapılacak düzenlemeye bağlı. Bu geçiş döneminde hem nafaka ödeyenlerin hem de alanların, haber başlıklarına göre değil yürürlükteki kurallara göre hareket etmesi ve belgelerini güncel tutması önemlidir. Bu yazı dizisinin ilk yazısı olan Boşanma Davası Açınca Evden Ayrılabilir miyim? ile dava sürecinin başına da göz atabilirsiniz.
Lexada Hukuk ve Danışmanlık ofisi, Serdivan/Sakarya'da boşanma ve aile hukuku alanında; yoksulluk ve iştirak nafakası, nafaka artırım ve indirim davaları, velayet ve boşanma uyuşmazlıklarında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermektedir. Bilgi almak için iletişim sayfamızı kullanabilir veya 0264 233 03 03 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklıdır.