Ortaklar Ayrılınca Marka Kimde Kalır? Şirketten Ayrılan Ortak Markayı Kullanabilir mi? (2026)

Ortaklar Ayrılınca Marka Kimde Kalır? Şirketten Ayrılan Ortak Markayı Kullanabilir mi? (2026)

İki arkadaş birlikte bir iş kurdunuz. Ürünleri birlikte geliştirdiniz, Instagram hesabını birlikte büyüttünüz, pazaryerindeki mağaza belli bir isimle tanınır hâle geldi. Sonra yollar ayrıldı. Ortağınız “Bu markayı ben buldum, ben kullanmaya devam edeceğim” diyor. Siz de aynı isimle satışa devam etmek istiyorsunuz.

Bu noktada çoğu girişimcinin aklına ilk gelen soru şu olur: “Marka kimde kalacak?” Cevap, duygulardan ya da markayı kimin bulduğundan çok, birkaç somut belgeye bağlıdır. Marka kimin adına tescilli, aranızda yazılı bir anlaşma var mı ve işi hangi yapıda yürüttünüz? Bu yazıda bu soruları sırasıyla ele alıyoruz.

Kısa Cevap

  • Tescilli markada hak, Türk Patent ve Marka Kurumu sicilinde marka sahibi olarak kim görünüyorsa ona aittir. Markayı kimin bulduğu tek başına belirleyici değildir.
  • Marka şirket adına tescilliyse, şirketten ayrılan ortak markayı kendisiyle götüremez. Marka şirkette kalır.
  • Marka ortaklardan biri adına tescilliyse, diğer ortak kural olarak markayı kullanamaz. Ancak aranızdaki anlaşma veya kötü niyet iddiası tabloyu değiştirebilir.
  • Marka birden fazla kişi adına tescilliyse, paydaşlardan biri payını satmak isterse diğerlerinin önalım hakkı vardır (SMK m. 148/3).
  • En sağlam çözüm, ayrılık anında markanın akıbetini yazılı ve noter onaylı bir devir veya lisans anlaşmasıyla netleştirmektir.

Marka Kimin Adına Tescilli? İlk Bakılacak Yer Sicil

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK), marka korumasının tescil yoluyla elde edildiğini ve tescilden doğan hakların münhasıran marka sahibine ait olduğunu söyler (SMK m. 7). “Münhasıran” kelimesi, yalnızca o kişiye ait olduğu anlamına gelir.

Bu yüzden ilk iş, markanın sicil kaydına bakmaktır. Başvuru numarasıyla veya marka adıyla Türk Patent’in Marka Araştırma ekranından sorgulama yapabilirsiniz. Kayıtta “sahip” bölümünde yazan isim, hukuki tartışmanın başlangıç noktasıdır.

Uygulamada üç farklı tabloyla karşılaşırız:

  1. Marka şirket (limited veya anonim şirket) adına tescillidir.
  2. Marka ortaklardan yalnızca biri adına, şahsen tescillidir.
  3. Marka hiç tescil edilmemiştir.

Marka Şirket Adına Tescilliyse Ayrılan Ortak Ne Yapabilir?

Şirket, ortaklarından ayrı bir tüzel kişidir. Marka şirket adına tescilliyse, marka şirketin malvarlığına dahildir. Ortak, şirketteki payını devrederek ayrıldığında markayı yanında götüremez.

Örneğin limited şirkette esas sermaye payının devri yazılı yapılır, imzalar noterce onaylanır ve şirket sözleşmesinde aksi yoksa genel kurulun onayı gerekir (TTK m. 595). Bu devirle ortak, şirketteki payını devreder. Marka ise şirketin sicilinde kalmaya devam eder.

Ayrılan ortak aynı veya benzer bir isimle, aynı veya benzer mallarda yeni bir iş kurarsa, şirket bu kullanımın önlenmesini isteyebilir (SMK m. 7/2). Benzerliğin nasıl değerlendirildiğini karıştırılma ihtimali yazımızda ayrıntılı anlattık.

Ayrılan ortağın markayı kullanmaya devam etmesi isteniyorsa, iki yol vardır: Markanın ona devri ya da şirketin ona lisans vermesi. Bu konu ayrılık protokolünde açıkça yazılmalıdır.

Marka Ortaklardan Biri Adına Tescilliyse Ne Olur?

Küçük işletmelerde en sık gördüğümüz durum budur. İş fiilen birlikte yürütülür ama marka başvurusu “nasılsa ortağız” düşüncesiyle tek kişinin adına yapılır. Ayrılık geldiğinde, sicilde adı yazan kişi güçlü konumdadır.

Diğer ortak açısından şu sorular önem kazanır:

  • Aranızda markanın ortak olduğunu gösteren yazılı bir anlaşma, ortaklık sözleşmesi veya yazışma var mı?
  • Marka masrafları kimin hesabından ödendi?
  • Başvuru, diğer ortağın bilgisi ve rızası olmadan, onu dışarıda bırakmak amacıyla mı yapıldı?

Yazılı bir anlaşma varsa, sicildeki sahip bu anlaşmaya göre markayı devretmekle yükümlü olabilir. Bu durumda sözleşmeden doğan haklar dava yoluyla istenebilir.

Kötü niyetli tescil iddiası ne zaman gündeme gelir?

SMK, kötü niyetle yapılan marka başvurularının itiraz üzerine reddedileceğini düzenler (SMK m. 6/9). Tescil gerçekleşmişse, aynı gerekçeyle mahkemeden markanın hükümsüzlüğü istenebilir (SMK m. 25/1-2). Hükümsüzlük, markanın baştan itibaren geçersiz sayılması demektir.

Örneğin (varsayımsal): Ortaklardan biri, ayrılık konuşmaları başladığında ortak kullanılan ismi gizlice kendi adına başvurur. Bu tablo kötü niyet tartışmasını gündeme getirebilir. Ancak kötü niyetin ispatı somut delillere dayanır. Yazışmalar, tarihler ve faturalar burada belirleyicidir. Konuyu marka hükümsüzlüğü ve kötü niyetli tescil yazımızda ayrıca ele aldık.

Başvuru henüz yayımlandıysa itiraz süresini kaçırmayın

Eski ortağınızın yaptığı başvuru Resmi Marka Bülteni’nde yayımlanmışsa, yayımdan itibaren iki ay içinde gerekçeli itiraz yapılabilir (SMK m. 18/1). İtiraz ücretinin de bu süre içinde ödenmesi gerekir. Bu süre kaçırılırsa, mesele daha uzun ve masraflı olan hükümsüzlük davasına kalır.

Marka Hiç Tescil Edilmemişse Kim Kullanabilir?

Tescil yoksa SMK’nın tescilli markaya sağladığı güçlü koruma da yoktur. Bu durumda ilk başvuruyu yapan kişi öne geçme eğilimindedir. Ayrılık döneminde iki ortağın da aynı isim için yarışa girmesi sık görülür.

Yine de tescilsiz kullanım tamamen değersiz değildir. Başvuru tarihinden önce tescilsiz bir işaret üzerinde hak elde etmiş kişi, sonraki başvuruya itiraz edebilir (SMK m. 6/3). Bunun için kullanımın ciddi ve belgelenebilir olması gerekir. Ayrıntılar için tescilsiz markaların korunması yazımıza bakabilirsiniz.

Ayrıca şirket unvanı ile marka aynı şey değildir. Ticaret sicilindeki unvan, markayı otomatik olarak korumaz. Bu farkı ticaret unvanı ile marka arasındaki fark yazımızda anlattık.

Ortak Adına Tescilli Markada Pay Satılırsa Önalım Hakkı Var mı?

Bazı ortaklar markayı baştan iki kişinin adına birlikte tescil ettirir. Bu durumda her biri markada pay sahibidir. SMK, birden fazla sahibi olan bir sınai mülkiyet hakkında, paydaşlardan biri payını üçüncü kişiye satarsa diğer paydaşlara önalım hakkı tanır (SMK m. 148/3). Önalım hakkı, satılan payı aynı şartlarla öncelikli olarak satın alabilme hakkıdır.

Bu hak, satışın bildirildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde kullanılmalıdır. Anlaşma olmazsa alıcıya karşı dava açılır. Ortak tescilli markalarda kullanım, lisans verme ve masraf paylaşımı gibi konuların ayrıca yazılı bir sözleşmeyle düzenlenmesi, ileride çıkacak tartışmaları büyük ölçüde azaltır.

Ayrılırken Marka Nasıl Devredilir veya Lisanslanır?

Ayrılık sırasında taraflar anlaşabiliyorsa, en temiz yol markanın akıbetini bir sözleşmeyle belirlemektir. Kanun bu konuda şekil şartları öngörür:

  • Marka devredilebilir, lisans konusu olabilir ve işletmeden bağımsız olarak bu işlemlere konu edilebilir (SMK m. 148/1-2).
  • Bu hukuki işlemler yazılı yapılmalıdır. Devir sözleşmesinin geçerliliği için noter onayı şarttır (SMK m. 148/4).
  • Devir, tescilli mal ve hizmetlerin tamamı veya bir kısmı için yapılabilir (SMK m. 148/6). Örneğin bir ortak giyim sınıfını, diğeri aksesuar sınıfını alabilir.
  • İşlem sicile kaydedilmezse, bundan doğan haklar iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez (SMK m. 148/5).

Markayı devretmek yerine kullanım izni vermek de mümkündür. Lisans, inhisari (yalnızca lisans alana tanınan) veya inhisari olmayan şekilde verilebilir. Sözleşmede aksi yazmıyorsa lisans inhisari değildir (SMK m. 24). Sicile kayıt işlemleri EPATS üzerinden yapılır. Güncel işlem ücretleri için Türk Patent marka işlem ücretleri sayfasını kontrol edebilirsiniz.

Ayrılık Öncesi Marka Kontrol Listesi

  1. Sicili kontrol edin: Marka kimin adına, hangi sınıflarda ve hangi durumda (başvuru, tescil, itirazda) görünüyor?
  2. Belgeleri toplayın: Ortaklık sözleşmesi, WhatsApp ve e-posta yazışmaları, başvuru ücretini kimin ödediğini gösteren dekontlar.
  3. Dijital varlıkları listeleyin: Instagram hesabı, alan adı, pazaryeri mağazası, logo dosyaları. Bunlar kimin adına kayıtlı?
  4. Bülteni takip edin: Eski ortağınızın benzer bir başvuru yapıp yapmadığını kontrol edin. İtiraz için iki aylık süreniz var.
  5. Yazılı protokol hazırlayın: Markanın kimde kalacağı, devir veya lisans bedeli, geçiş süresi ve stokların akıbeti açıkça yazılsın.
  6. Devri noterde yapın ve sicile kaydettirin: Noter onaysız devir geçerli olmaz, kayıtsız işlem üçüncü kişilere karşı zayıf kalır.

Sıkça Sorulan Sorular

Markayı ben buldum, ortağım adına tescilli. Markayı geri alabilir miyim?

Markayı bulmuş olmak tek başına hak sahipliği sağlamaz. Aranızda yazılı bir anlaşma varsa ona dayanabilirsiniz. Başvuru sizi dışarıda bırakmak amacıyla yapıldıysa kötü niyet iddiasıyla itiraz veya hükümsüzlük yolu değerlendirilebilir (SMK m. 6/9, m. 25).

Şirketten ayrılan ortak aynı isimle yeni şirket kurabilir mi?

Marka şirket adına tescilliyse, aynı veya benzer bir ismi aynı veya benzer mallarda kullanması marka hakkına tecavüz oluşturabilir (SMK m. 7/2). Unvan tescil ettirmiş olması bu riski ortadan kaldırmaz.

Marka devri için noter şart mı?

Evet. Devir sözleşmesinin geçerli olması için noter tarafından onaylanmış olması gerekir (SMK m. 148/4). Ardından devrin sicile kaydı için Türk Patent’e başvurulmalıdır.

Markayı iki ortak arasında bölmek mümkün mü?

Marka, tescilli olduğu mal ve hizmetlerin bir kısmı için devredilebilir (SMK m. 148/6). Ancak aynı ismin farklı kişilerce kullanılması tüketicide karışıklık yaratabileceği için bu tür paylaşımların dikkatle kurgulanması gerekir.

Instagram hesabı ve alan adı da marka ile birlikte mi gider?

Hayır, otomatik olarak gitmez. Sosyal medya hesabı ve alan adı ayrı kayıtlardır. Ayrılık protokolünde bunların akıbetini de ayrıca yazmanız gerekir.

Sonuç

Ortaklık bittiğinde markanın kimde kalacağını çoğu zaman sicil kaydı ve aranızdaki yazılı belgeler belirler. Marka şirket adına tescilliyse şirkette kalır. Tek bir ortağın adına tescilliyse, diğer ortağın hakları sözleşmeye ve somut delillere bağlıdır. En sağlıklı yol, ayrılık anında markanın akıbetini noter onaylı bir devir veya lisans sözleşmesiyle netleştirmek ve sicile kaydettirmektir. Daha da iyisi, ortaklığın başında bu konuyu yazılı hâle getirmektir.

Lexada Hukuk ve Danışmanlık ofisi, marka ve patent hukuku alanında Serdivan/Sakarya merkezli olarak marka tescili, devir ve lisans sözleşmeleri, itiraz ve hükümsüzlük süreçlerinde avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermektedir. Bize iletişim sayfamızdan veya 0264 233 03 03 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklıdır.