Marka Araştırması Nasıl Yapılır? Başvurudan Önce Adım Adım Benzerlik Kontrolü (2026)

Marka Araştırması Nasıl Yapılır? Başvurudan Önce Adım Adım Benzerlik Kontrolü (2026)

Yeni bir ürün serisi için isim buldunuz. Logosu hazır, ambalaj tasarımcısı çalışmaya başladı, pazaryeri mağazasını da bu isimle açmayı planlıyorsunuz. Tek eksik marka başvurusu. Peki başvurudan önce bu ismin “boş” olup olmadığını nasıl anlarsınız?

Marka başvurusundan önce yapılan araştırma, ileride yaşanabilecek ret kararlarını, itirazları ve ihtarnameleri büyük ölçüde azaltır. Araştırma yapmadan başvuru yapmak, tasarım ve ambalaj masraflarını riske atmak demektir. Bu yazıda, kendi başınıza yapabileceğiniz ön araştırmanın adımlarını ve dikkat etmeniz gereken noktaları anlatıyoruz.

Kısa Cevap

  • Marka araştırması, Türk Patent’in ücretsiz Marka Araştırma ekranı üzerinden yapılabilir.
  • Yalnızca birebir aynı isimleri değil, benzer yazılış ve okunuşları da aramanız gerekir.
  • Araştırmayı, başvuru yapacağınız Nice sınıfları ve benzer mal ve hizmetler üzerinden değerlendirin.
  • Önceki markayla aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler, aynı tür ürünlerde Kurum tarafından doğrudan reddedilebilir (SMK m. 5/1-ç).
  • Ticaret unvanları, alan adları ve sosyal medya hesaplarını da kontrol etmek riskleri azaltır.

Marka Araştırması Neden Önemlidir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK), marka başvurusunu iki farklı açıdan engelleyebilir.

Birincisi mutlak ret nedenleridir. Kurum bunları kendiliğinden inceler. Örneğin aynı veya aynı türdeki mal ve hizmetler için önceden tescil edilmiş ya da başvurusu yapılmış bir markayla aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler reddedilir (SMK m. 5/1-ç).

İkincisi nispi ret nedenleridir. Bunlar ancak önceki hak sahibinin itirazı üzerine incelenir. Karıştırılma ihtimali bulunan benzer markalar bu kapsamdadır (SMK m. 6/1). Başvurunuz bültende yayımlandıktan sonra iki ay içinde itiraz gelebilir (SMK m. 18).

İyi bir ön araştırma, bu iki riski de başvurudan önce görmenizi sağlar. Başvurunuz reddedilirse ne yapabileceğinizi marka başvurusu reddi yazımızda anlattık.

Türk Patent Marka Araştırma Ekranı Nasıl Kullanılır?

Türk Patent ve Marka Kurumu’nun Marka Araştırma sayfası, başvuru ve tescil kayıtlarını sorgulamanızı sağlar. Ekran zaman içinde güncellenebileceği için alan adları değişebilir. Genel olarak şu adımları izleyebilirsiniz:

  1. Marka adını yazın: Önce düşündüğünüz ismin tamamını arayın.
  2. Parçalara ayırın: İsim birden fazla kelimeden oluşuyorsa, her kelimeyi ayrı ayrı da arayın.
  3. Yazım varyasyonlarını deneyin: “K” ve “C”, “İ” ve “Y”, “W” ve “V” gibi okunuşu benzer harflerle alternatifler oluşturun.
  4. Sonuçları sınıfa göre süzün: Başvuru yapacağınız sınıflardaki ve benzer sınıflardaki kayıtlara özellikle dikkat edin.
  5. Kaydın durumuna bakın: Marka tescilli mi, başvuru aşamasında mı, yoksa geçersiz mi?

Benzerlik nasıl değerlendirilir?

Benzerlik yalnızca harflerin aynı olmasıyla ölçülmez. İşaretlerin görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktığı genel izlenim önemlidir. Okunuşu aynı ama yazılışı farklı iki isim, tüketicide karışıklık yaratabilir.

Örneğin (varsayımsal): “Lumina” adlı bir kozmetik markası varken, aynı sınıfta “Lümına” başvurusu yapmak ciddi risk taşır. Benzerlik ölçütlerini karıştırılma ihtimali yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Hangi Sınıflarda Araştırma Yapmalıyım?

Markalar, Nice Sınıflandırması adı verilen uluslararası bir sisteme göre mal ve hizmet sınıflarına ayrılır. Araştırmayı yalnızca kendi sınıfınızda yapmak yeterli olmayabilir.

Örneğin giyim ürünleri satıyorsanız, çanta ve aksesuar ürünlerinin bulunduğu sınıflarda da benzer bir marka olup olmadığına bakmak faydalıdır. Çevrim içi satış yapıyorsanız perakende hizmetlerine ilişkin kayıtlar da önem kazanabilir. Sınıf seçimini hangi sınıfta marka tescili yazımızda ayrıntılı anlattık.

Marka Araştırmasında Sık Yapılan Hatalar

  • Sadece birebir aynı ismi aramak: Benzer okunuşlu kayıtlar gözden kaçar.
  • Başvuru aşamasındaki markaları önemsememek: Önceki tarihli başvurular da sizin başvurunuzu engelleyebilir.
  • Tanımlayıcı isim seçmek: Ürünün cinsini, kalitesini veya özelliğini anlatan isimler ayırt edici bulunmayabilir (SMK m. 5/1-b, c). “Kaliteli Bez” gibi bir isim buna örnektir.
  • Google araması ile yetinmek: İnternette görünmeyen birçok marka sicilde kayıtlı olabilir.
  • Araştırmadan sonra uzun süre beklemek: Araştırma ile başvuru arasında başka biri başvuru yapabilir.

Sicil Dışında Nereleri Kontrol Etmeliyim?

Marka sicilinde kayıt bulunmaması, ismin tamamen güvenli olduğu anlamına gelmez. Tescilsiz ama ticarette uzun süredir kullanılan bir işaretin sahibi de başvurunuza itiraz edebilir (SMK m. 6/3). Bu nedenle şu kaynaklara da göz atmanız önerilir:

  • Ticaret unvanları: Ticaret Sicil Gazetesi üzerinden benzer unvanlı şirketleri arayabilirsiniz. Başkasına ait ticaret unvanını içeren başvurulara da itiraz edilebilir (SMK m. 6/6).
  • Alan adları: İsmin .com ve .com.tr uzantıları kullanımda mı?
  • Sosyal medya ve pazaryerleri: Aynı isimle satış yapan mağazalar var mı?

Benzer Bir Marka Çıktıysa Ne Yapmalıyım?

Araştırmada benzer bir kayıtla karşılaşmak her zaman ismi bırakmanız gerektiği anlamına gelmez. Şu soruları değerlendirin:

  • Önceki marka hangi mal ve hizmetleri kapsıyor? Sizin ürünlerinizle örtüşüyor mu?
  • Önceki marka uzun süredir kullanılmıyor olabilir mi? Kullanılmayan markaların iptali istenebilir (SMK m. 9).
  • Önceki marka sahibinden noter onaylı muvafakatname alınabilir mi? Muvafakatname, önceki hak sahibinin tescile açıkça izin verdiğini gösteren belgedir ve bu durumda başvuru SMK m. 5/1-ç gerekçesiyle reddedilemez (SMK m. 5/3).
  • İsme ayırt edici bir unsur eklemek riski yeterince azaltır mı?

Araştırma Sonuçlarını Nasıl Okumalıyım?

Arama yaptıktan sonra karşınıza çok sayıda kayıt çıkabilir. Hepsini aynı ağırlıkta değerlendirmek gerekmez. Sonuçları okurken şu sırayı izlemek işinizi kolaylaştırır:

  • Önce aynı ismi bulun: Sizinle birebir aynı isim, aynı sınıfta tescilli veya başvuru aşamasındaysa risk yüksektir.
  • Sonra benzer isimlere geçin: Bir harf farkı olan, aynı kökten gelen veya aynı anlama gelen isimleri not edin.
  • Mal ve hizmet listesini okuyun: Kaydın yalnızca sınıf numarasına değil, kapsadığı ürünlerin listesine bakın. Aynı sınıfta bile birbirinden çok farklı ürünler bulunabilir.
  • Kaydın durumunu kontrol edin: Geçersiz hale gelmiş, reddedilmiş veya yenilenmemiş kayıtlar, güncel tescillerle aynı riski taşımayabilir.
  • Tarihleri not alın: Bir kayıt tescil edileli beş yılı geçtiyse ve kullanılmıyorsa, iptal ihtimali de gündeme gelebilir.

Bu inceleme sonunda elinizde kısa bir “riskli kayıtlar” listesi olmalıdır. Karar verirken bu listedeki her kaydı kendi ürünlerinizle karşılaştırın.

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

  1. İsmin tamamını, parçalarını ve okunuş varyasyonlarını Marka Araştırma ekranında aradınız mı?
  2. Başvuru yapacağınız sınıfları ve komşu sınıfları kontrol ettiniz mi?
  3. Başvuru aşamasındaki markaları da dikkate aldınız mı?
  4. İsim, ürününüzü yalnızca tarif eden bir ifade mi?
  5. Ticaret unvanı, alan adı ve sosyal medya kontrollerini yaptınız mı?
  6. Araştırmadan hemen sonra başvuruyu EPATS üzerinden yapmaya hazır mısınız?

Sıkça Sorulan Sorular

Marka araştırması ücretli mi?

Türk Patent’in çevrim içi Marka Araştırma ekranını kullanmak için ayrıca bir ücret ödemeniz gerekmez. Başvuru ve diğer işlemlerin güncel ücretleri için marka işlem ücretleri sayfasını kontrol edebilirsiniz.

Araştırmada hiçbir sonuç çıkmadı, marka kesin tescil edilir mi?

Hayır. Ön araştırma riski azaltır ama sonucu garanti etmez. Kurum mutlak ret nedenlerini ayrıca inceler ve yayım sonrası üçüncü kişiler itiraz edebilir.

Logolu markalarda araştırma nasıl yapılır?

Kelime unsurunu araştırmanın yanında, şekil unsurlarının benzerliğini de değerlendirmek gerekir. Şekil benzerliği araştırması, kelime aramasına göre daha teknik olabilir.

Benzer marka başka sınıftaysa başvuru yapabilir miyim?

Genellikle risk daha düşüktür. Ancak ürünler birbirine yakınsa veya önceki marka Türkiye’de tanınmış bir markaysa, farklı sınıflarda bile itiraz gelebilir (SMK m. 6/4-5).

Araştırma ne kadar süre geçerlidir?

Araştırma yalnızca yapıldığı günün sicil durumunu gösterir. Her gün yeni başvurular yapıldığı için araştırmadan sonra başvuruyu geciktirmemek önemlidir.

Sonuç

Marka araştırması, marka tescilinin en ucuz ama en çok ihmal edilen adımıdır. Birkaç saatlik dikkatli bir araştırma; ret kararlarını, itirazları ve yeniden tasarım masraflarını önleyebilir. Benzer bir kayıtla karşılaştığınızda ise hemen vazgeçmek yerine, kaydın kapsamını ve durumunu değerlendirmek gerekir.

Lexada Hukuk ve Danışmanlık ofisi, marka ve patent hukuku alanında Serdivan/Sakarya merkezli olarak marka araştırması, başvuru, itiraz ve tescil süreçlerinde avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermektedir. Bize iletişim sayfamızdan veya 0264 233 03 03 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklıdır.