Yapay Zeka Tacizi ve Deepfake: Grok Üzerinden Yapılan İhlallere Karşı Hukuki Rehber
Yapay Zeka Tacizi ve Deepfake: Grok Üzerinden Yapılan İhlallere Karşı Hukuki Rehber
Son günlerde X (Twitter) platformunda gibi Grok yapay zeka araçlarının korkutucu bir amaçla kullanıldığına şahit oluyoruz: Kadınların fotoğraflarının izinsizce alınıp, yapay zeka ile müstehcen içeriklere dönüştürülüyor. Eğer sizin de veya bir yakınınızın fotoğrafları bu dijital şiddete maruz kaldıysa, çaresiz değilsiniz.
Peki, yapay zeka tacizi karşısında hukuk ne diyor? Bu çirkin görselleri internetten nasıl sildirebilirsiniz? İşte adım adım yapmanız gerekenler:
1. Yapay Zeka Suç İşlerse Sorumlusu Kimdir?
Yapay zeka bir araçtır; tetiği çeken ise onu kullanan kişidir. Hukuk sistemimizde "yapay zeka hapse girmez" ama onu kötü emellerine alet eden kişi için Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) kapıları ardına kadar açıktır.
-
Asıl Sorumlu (Kullanıcı): Görseli üreten ve paylaşan kişi birinci dereceden sorumludur. Bu eylem; Özel Hayatın Gizliliğini İhlal (TCK 134), Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Yayılması (TCK 136) ve eğer görsel cinsel içerik barındırıyorsa Cinsel Taciz veya Müstehcenlik suçlarını oluşturur. Yani yapay zekaya bu fotoğrafı üretmesi için komut veren kişi ya da yapay zekanın ürettiği bu ürünü sanal ortamda paylaşan kişinin cezai sorumluluğu bulunmaktadır.
-
Platformun Sorumluluğu (X ve Grok): X gibi platformlar "Yer Sağlayıcı" konumundadır. Normal şartlarda içeriği denetleme yükümlülükleri yoktur ancak hukuka aykırı içerik kendilerine bildirildiği andan itibaren o içeriği kaldırmak zorundadırlar. Aksi takdirde, zarardan onlar da sorumlu tutulabilir.
Bu konu gerçekten çok ciddi ve güncel bir toplumsal yara oluyor. Özellikle X (Twitter) üzerindeki Grok gibi araçların kötüye kullanımıyla üretilen "Deepfake" içerikler, sadece teknolojik bir gelişme değil, dijital bir şiddet türüdür.
2. İlk Yardım: Delilleri Nasıl Toplamalıyız? (Noter E-Tespit)
Bir sabah uyandınız ve adınıza üretilmiş çirkin bir görselin yayıldığını gördünüz. İlk refleksiniz ekran görüntüsü (screenshot) almak olabilir. Ancak dijital dünyada ekran görüntüleri kolayca manipüle edilebildiği için mahkemelerde "zayıf delil" sayılabilir. Bu sebeple;
-
Nedir? Notere gitmenize gerek kalmadan, 7/24 internet üzerinden o içeriğin o an orada olduğunu mühürletme işlemidir.
-
Nasıl Yapılır? TNB’nin sitesine girip "E-Tespit" menüsünden ilgili linki (URL) sisteme kaydedersiniz. Noter sistemi o sayfanın o anki görüntüsünü resmen ispat edilebilir hale getirir.
-
Neden Önemli? Saldırgan görseli silse bile, elinizde kapı gibi, aksi ispat edilemez bir delil kalır.
3. "Hemen Kaldırılsın!" – Erişim Engeli ve İçeriğin Çıkarılması
Dijital tacizde saniyeler önemlidir. Görselin yayılmasını durdurmak için izlemeniz gereken yol şudur:
Doğrudan Bildirim: Önce X platformunun şikayet mekanizmasını kullanın.
Sulh Ceza Hakimliğine Başvuru: 5651 Sayılı Kanun kapsamında, "Kişilik Haklarının İhlali" nedeniyle doğrudan en yakın Sulh Ceza Hakimliğine başvurarak erişim engeli ve içeriğin yayından çıkarılması kararı talep edebilirsiniz. Hakimlik bu talebi genellikle 24 saat içinde sonuçlandırır.
ESB (Erişim Sağlayıcıları Birliği): Mahkemeden aldığınız karar doğrudan buraya iletilir ve içeriğe Türkiye’den erişim hızla kapatılır.
4. Grok ile Fotoğraf Yapmak Suç Mu?
Grok kullanılarak bir kişinin fotoğrafı üzerinde müstehcen içerik oluşturmak (bikini giydir, yüzünü değiştir, uygunsuz hallere sok) ve bu içerikleri paylaşmak suçtur Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerinde, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adli para cezasına hükmolunur.
Sonuç: Sessiz Kalmayın!
Yapay zeka teknolojisi, zorbaların yeni saklanma alanı olabilir; ancak hukuk siber zorbalardan daha güçlüdür. Bir ekran görüntüsü, bir noter tespiti ve kararlı bir hukuki duruşla bu karanlığı yırtıp atabilirsiniz. Unutmayın, dijital ortamda işlenen suçların izi silinmez.
4. Tazminat: Dijital Şiddet Karşısında Fotoğrafı Paylaşılan Kişinin Tazminat Hakkı
İzinsiz şekilde kişilerin fotoğraflarını müstehcenleştiren kişiler sadece ceza almazlar. Bu eylemlerinin karşılığında hakkı ihlal edilen kişiye karşı maneviz tazminat sorumlulukları doğar. İnternette fotoğrafı paylaşılan kişi ayrıca manevi tazminat davası açabilmektedir.
Manevi tazminat davası Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülecektir. Davanın açılacağı mahkeme ise fotoğrafı paylaşılan kişinin yani davacının yerleşim yeri veya fotoğrafı izinsiz olarak paylaşan davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
-
Saldırgan tespit edildiğinde (IP adresleri üzerinden savcılık aracılığıyla), bu kişiye karşı Manevi Tazminat Davası açma hakkınız vardır.
Lexada Avukatlık Bürosu İletişim Bilgileri:
Tel: 0264 233 03 03
Web: www.lexadahukuk.com
